Newsflash!

Eindelijk is er op 2 augustus 2021 toch weer een melding gemaakt van een ijsvogel. Dit keer op een opmerkelijke plaats namelijk bij de Prinsenberg in Ugchelen. Hij vloog vanaf een vijver naar de Van Houtum en Palme papierfabriek. Daar komen de Steenbeek en de Koppelsprengen samen.


Op 27 mei 2021 zijn de ijsvogeltjes uitgevlogen. Er zijn gelukkig heel wat mooie foto's van gemaakt en de volledige serie is hier te zien.


4 mei 2021.... Goed nieuws!! .. Er is al een nest gesignaleerd maar om privacy ;-) redenen mogen we de locatie niet vermelden. Hopelijk overleven de jongen dit koude voorjaar. Op moederdag 9 mei wordt 25 graden voorspeld dus dat is in elk geval hoopgevend. Ook is er net vandaag een melding uit Ugchelen langs de Winkewijerd. Een ijsvogel heeft de kikkervisjes in een tuin ontdekt.. Die komen er nu ook weer aan. De stekelbaarsjes zijn de volgende prooien want die gaan er ook weer aankomen. Kortom.. Het lijkt voorzichtig aan weer wat beter te gaan.

februari 2021...De vorstperiode heeft voor een slachting onder de ijsvogels gezorgd. Het is nu 5 april en de ergste vorst is hopelijk voorbij. We hebben even, net als waarnemingen.nl, geen meldingen getoond om te voorkomen dat men de ijsvogels teveel lastig valt. Ze hebben het al moeilijk genoeg. Dat is ook mooi verwoord in dit artikel!! Maar nu gaan we er weer voor.

Enkele mannetjes hebben het wel overleefd en zijn gebleven. Enkele vrouwtjes zijn waarschijnlijk uit warmere gebieden weer naar ons toe getrokken. Voedsel is er ook weer. De stekelbaarsjes zijn weer aanwezig en er is zelfs al een ijsvogel gezien die een klein snoekje te pakken had. De eerste nestjes worden weer klaargemaakt en het is nu wachten op het eerste broedsel. Hopelijk worden de vogels door de mensen met rust gelaten. Zelfs aardige vogelaars willen helaas nog weleens de aanvliegroutes van de vogels verstoren in hun enthousiasme om een mooi plaatje te kunnen scoren.

2021 04 05 Frank Reiz 2

Prachtige foto van Frank Reiz, sinds 5 april 2021 onze nieuwe medewerker bij het ijsvogelproject.


In Januari 2021 werden er ook al regelmatig ijsvogels in het Amaliapark gespot!! Het ging echt erg goed met ze. Ook in het tv programma Buitengewoon op 27 januari 2021 is er aandacht voor de ijsvogels geweest. Ze waren zelfs actief bij de pieren aan de Noordzee. Als er maar water is en visjes zijn.


02 kikkertje

Heeft u ooit weleens een ijsvogel gezien die een kikkertje verschalkt heeft? De stekelbaarsjes zijn er door de kou niet meer veel dus is dit een welkome maaltijd. De kikker was blijkbaar te laat om zich in de modder te verstoppen of zou dat de ijsvogel niets uitgemaakt hebben?

Mooie foto door onze huisfotografe Nel Appelmelk gemaakt op 13 januari 2021 in Ugchelen.


Per 1 november 2020 wordt deze website weer actief bijgehouden.
Het lijkt goed te gaan met de ijsvogels in Apeldoorn en ook nestgelegenheid lijkt voldoende aanwezig te zijn.


 

 Groot nieuws. De ijsvogels zijn in 2019 van de rode lijst afgehaald en behoren dus niet meer tot de meest bedreigde soorten. Door de warme winters van de afgelopen jaren is er zelfs een groot aantal ijsvogels bijgekomen. De NOS heeft er in april 2020 een bericht aan gewijd onder de titel "Het wordt een topjaar voor de ijsvogel".


Op 28 februari 2019 hebben we 6 van de 10 bekende broedplaatsen in Apeldoorn geïnventariseerd. Er zaten enkele zeer geschikte plekken bij maar er is nog zeker wel wat te verbeteren.


Verder is het vermeldingswaard dat opgevallen is dat er in deze tijd van het jaar (februari) nauwelijks of zelfs geen zwemmende stekelbaarsjes te zien zijn. Aangezien ik altijd had aangenomen dat die de ijsvogels de winter doorhielpen was dat een grote verrassing. Volgens een kenner komen de stekelbaarsjes pas samen met de kikkers in het voorjaar te voorschijn. Of is er iets bijzonders aan de hand?

De vraag is nu... wat en waar eten de ijsvogels in de winter?


Op 25 mei 2018 is, in het Apeldoornse stadhuis, door de KNNV werkgroep Sprengen en Beken het boek “De Apeldoornse Grift en haar stroomgebied” gepresenteerd. In dit boek wordt voor 18 sprengenbeken onder andere de flora en fauna kort beschreven. Daarin kon uiteraard de aanwezigheid van de ijsvogel niet ontbreken.
De voorzitter van de Apeldoornse KNNV afdeling werd tijdens de presentatie gevraagd hoe het gesteld was met de populatie van de ijsvogel en dit werd door leden van de KNNV vogelwerkgroep (Vwg) en de KNNV werkgroep Sprengen en Beken (WgS&B) opgepakt. Het eerste idee was om een ijsvogelwand te maken. Inmiddels hebben zich al een aantal enthousiaste leden van de Vwg beschikbaar gesteld en binnenkort zal ook aan de leden van de WgS&B om hun medewerking gevraagd gaan worden.
Uiteraard dienen we af te stemmen met de ecologen van de Gemeente Apeldoorn en Waterschap Vallei en Veluwe en hebben we t.z.t. toestemming nodig voor het betreden en aanpassen van de locaties.
In 2004 heeft de Vwg Oost Veluwe ten behoeve van de Gemeente Apeldoorn al een rapport geschreven ter voorbereiding van het Apeldoornse Waterplan 2005-2015. Het zou interessant zijn om te weten wat er daadwerkelijk van de uitkomsten van dat rapport is uitgekomen. Het rapport is in elk geval een prachtige aftrap voor een vervolg door de KNNV Apeldoorn.

Na de eerste fase van het Waterplan zijn er diverse sprengenbeken hersteld en is daardoor het potentiële leefgebied van de ijsvogels vergroot maar tegelijkertijd zullen er verstoringen hebben plaatsgevonden. De winter van 2017-2018 was bijzonder streng en men neemt terecht aan dat strenge winters funest zijn voor de populatie.
Anderzijds vriezen sprengenbeken zelden dicht aangezien het water uit de sprengkoppen een stabiele temperatuur van 10 a 12 graden Celsius behouden. Of “onze” Apeldoornse ijsvogels ondanks dat toch vertrekken of doodgaan is niet bekend.
Het lijkt een goed plan om alvorens een ijsvogelwand te plaatsen eerst te kijken naar de populatie. Het registreren van een diersoort gebeurt inmiddels ook al in de WgS&B met de beekprik. Elk voorjaar worden ze meerdere keren per week geteld.
Of en hoe dit met de ijsvogels ook zou moeten gebeuren is de vraag.
Er zijn nogal wat problemen bij een inventarisatie van ijsvogels.

• IJsvogels zijn nogal zeldzaam. In geheel Nederland schat men dat er ca. 1000 broedparen waren. Na de strenge winter zijn er waarschijnlijk veel minder. De kans om er een aan te treffen is daarom erg klein.
• Ze zijn moeilijk te spotten. Ze vliegen zeer snel en ongeveer 1 meter hoog boven het water. Op takjes boven het water zitten ze dan doodstil op prooi te wachten.
• Ze zijn bovendien erg schuw en vliegen zo maar honderd meter voor je uit.
• Het vraagt oefening om ze goed te kunnen horen of waarnemen.
Meestal zie je alleen maar een blauw rode vlek aan de zijkant van je gezichtsveld.
• De verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes zijn minimaal. Vrouwtjes hebben een oranjerode snavelbasis, bij de man is die zwart.
• Of er sprake is van permanente vestiging en een broedpaar is lastig vanwege het grote foerageergebied.

Al met al een hele uitdaging. Zeker als je een telling regelmatig wilt uitvoeren over een groot gebied als het stroomgebied van de Grift in Apeldoorn.
De algemene voorwaarden voor de ijsvogelpopulatie zijn:
1. Afgeschermde ongestoorde ijsvogelwanden, hoge beekoevers of stronken van omgevallen bomen om te kunnen broeden

2. Open water in de winter

3. Takjes boven het water om te kunnen jagen

4. Voldoende stekelbaarsjes en dergelijke als voedsel

Er zijn enige tijd geleden al een aantal “ijsvogelbroedplaatsen” geplaatst en er zijn in 2018 al verschillende nestjes geweest.

Alvorens er een nieuwe wand geplaatst kan worden is het zinvol om de resultaten van de eerste wanden te evalueren.

De activiteiten van de vrijwilligers zullen hoofdzakelijk bestaan uit het monitoren van de ijsvogel en het vinden van meer mensen die de ijsvogels kunnen rapporteren. Leden van de KNNV werkgroep vogels zullen de registratie van de meldingen op zich nemen.
Er zijn al een aantal “derden” betrokken o.a een natuurfotografe en iemand die inmiddels ook al plannen voor een ijsvogelbroedplaats in Ugchelen heeft.
We zullen het gebied moeten bepalen waar we willen monitoren. Dat zullen we afhankelijk van het aantal medewerkers kunnen aanpassen. Bij voorkeur tellen de medewerkers in hun eigen (woon)gebied. Ook de tijden waarin de ijsvogels paren en nestelen zijn belangrijke parameters.

Deze website is in elk geval al een aftrap voor het project.